Denizli’nin Çameli İlçesi Yeni Bir Bitki Türüne Ev Sahipliği Yapıyor: “Çameli Pelemiri”
haberdepotu.com.tr olarak, ülkemizin biyoçeşitliliğine dair heyecan verici bir gelişmeyi duyurmaktan gurur duyuyoruz. Denizli’nin doğal güzellikleriyle ünlü ilçesi Çameli’de keşfedilen ve bilim dünyasına kazandırılan yeni bir bitki türü, botanik literatüründeki yerini aldı. Emekli Fen Bilgisi Öğretmeni Rıfat Özdemir’in doğa yürüyüşleri sırasında fark ettiği ve dikkatini çeken bu özel bitki, yapılan detaylı bilimsel incelemeler sonucunda “Çameli pelemiri” olarak adlandırıldı.
Bilimsel Keşif Süreci ve Tanımlama
Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibinin yürüttüğü kapsamlı çalışmalar, Rıfat Özdemir’in gözlemlediği bitkinin daha önce tanımlanmamış yeni bir tür olduğunu ortaya koydu. Yapılan morfolojik ve moleküler analizler sonucunda, bitkiye bilimsel adı olarak “Cephalaria cameliensis”, yerel adı olarak ise “Çameli pelemiri” verildi.
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, keşif sürecini şu sözlerle aktardı: “Yeni tür ilk olarak, bölgenin doğasını yakından takip eden ve arazi gözlemleriyle çalışmalara değerli katkılar sunan emekli öğretmen Rıfat Özdemir tarafından fark edildi. Ardından Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümünden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk ile birlikte yürüttüğümüz kapsamlı morfolojik değerlendirmeler, bitkinin mevcut türlerle örtüşmediğini ortaya koydu. Türün yakın akrabalarından ayrıldığı noktaları moleküler düzeyde netleştiren ISSR analizleri ise Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ergun Kaya tarafından titizlikle gerçekleştirildi. Bilimsel çalışmanın tamamlanmasıyla birlikte türün bilim için tamamen yeni olduğu kanıtlandı ve makale, taksonomi alanının saygın dergilerinden Phytotaxa’da yayımlanarak uluslararası literatüre girdi.”
“Çameli Pelemiri”nin Tehdit Altındaki Yaşam Alanı
Araştırmalara göre, “Çameli pelemiri”nin sadece Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasındaki dar bir coğrafyada, 1350-1850 metre yüksekliklerdeki habitatlarda yaşadığı belirlendi. Bitkinin yaprak yapısı ve çiçek özellikleri, yakın akrabası olan diğer Cephalaria türlerinden belirgin farklılıklar gösteriyor. Moleküler analizler de bu ayrımı destekleyerek türün bağımsız bir takson olduğunu doğruladı. Ancak, yaşam alanının sınırlı olması ve bölgedeki yoğun otlatma baskısı nedeniyle, bu eşsiz bitkinin IUCN kriterlerine göre “Tehlikede (EN)” kategorisinde değerlendirilmesi öneriliyor.
Türkiye, Cephalaria Cinsi İçin Önemli Bir Merkez
Prof. Dr. Yıldırım, Cephalaria cinsinin dünya genelindeki yayılışına ve Türkiye’nin bu cins için önemine de dikkat çekti. Yaklaşık 100 türü barındıran bu cins, Akdeniz Havzası’ndan Orta Asya’ya kadar geniş bir alana yayılıyor. Türkiye ise bu cins için önemli bir çeşitlenme merkezi konumunda. Son tanımlanan “Çameli pelemiri” ve “Cephalaria dumanii” türleriyle birlikte Türkiye’deki Cephalaria tür sayısı 49’a, endemik tür sayısı ise 25’e ulaştı. Bu durum, Anadolu’nun bu bitki cinsi için küresel ölçekteki önemini ve yüksek endemizm oranını vurguluyor.
haberdepotu.com.tr olarak, doğanın bize sunduğu bu değerli mirasın korunması gerektiğinin altını çiziyoruz. Çameli’nin bu yeni keşfi, ülkemizin biyoçeşitliliğinin ne kadar zengin olduğunu ve henüz keşfedilmeyi bekleyen nice güzellik barındırdığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Bu önemli bilimsel çalışmada emeği geçen tüm bilim insanlarına ve destek veren Çameli Belediyesi’ne teşekkür ederiz.
