İzmir – Günümüz dünyasında ‘çok yorgunum’ serzenişi giderek daha yaygın hale geliyor. Medicana Sağlık Grubu Psikiyatri Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, bu sürekli yorgunluğun bir hastalık değil, modern yaşamın getirdiği yoğunluğun bir sonucu olduğunu vurguluyor. Yaşar, özellikle dijital dünyanın yarattığı baskının, toplum genelinde bir yorgunluk ve tükenmişlik haline yol açtığını belirtiyor.
Dijital Dünyanın Getirdiği Yorgunluk ve Tükenmişlik
Dr. Müge Yaşar, günümüz insanının karşılaştığı yoğun uyaranlara dikkat çekiyor. Sürekli gelen bildirimler, mesajlar, sosyal medyada gördüğümüz kusursuz hayatlar ve ‘geride kalıyorum’ endişesi, ruh sağlığımızı olumsuz etkiliyor. Bu durum, dijital yorgunluk veya sosyal medya yorgunluğu olarak adlandırılıyor. Yoğun iş temposu, şehir yaşamı ve dijital uyaranlara maruz kalmak, beynimizi sürekli bir alarm durumunda tutarak kronik strese yol açıyor. Bu da vücudun sempatik sinir sistemini aktive ederek bedeni sürekli bir savaş ya da kaç modunda tutuyor. Kortizol ve adrenalin seviyelerindeki yükseliş, vücudun yıpranmasına neden oluyor.
Yapılan araştırmalar, sosyal medyayı yoğun kullanan kişilerde anksiyete, depresyon ve belirgin yorgunluk belirtilerinin görüldüğünü ortaya koyuyor. Literatürde ‘sosyal medya yorgunluğu’, ‘teknostres’ ve ‘Fear of Missing Out (FoMO)’ gibi kavramlar giderek daha fazla önem kazanıyor. FoMO ve sosyal medya bağımlılığının artmasıyla birlikte anksiyete, depresyon belirtileri, yorgunluk, tükenmişlik hissi ve dikkat eksikliği de artış gösteriyor.
Çözüm: Yavaşlamak ve Sınır Koymak
Dr. Yaşar, sürekli yorgunluğun aslında bedenimizin ve zihnimizin bir alarm sistemi olduğunu belirtiyor. Bu noktada çözümün, yaşam ritmimizi yeniden ayarlamak ve gerektiğinde bir ruh sağlığı uzmanından destek almak olduğunu vurguluyor. Özellikle pandemi sonrası artan ekran süresi, gençlerde ve çalışanlarda uyku bozuklukları, hareketsizlik, anksiyete ve özgüven sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.
Bu nedenle, ‘dijital hijyen’ ve ‘dijital detoks’ gibi öneriler giderek daha fazla gündeme geliyor. Dijital detoks, zaman yönetimi ve net sınırlar koymak, dijital yorgunluk ve tükenmişlik hissine iyi gelebilir. Bu davranışlar, zihinsel yorgunluğu azaltmada bilimsel olarak kanıtlanmış ve oldukça etkilidir. Sınır koyma becerisi, tükenmişlikten korunmanın en önemli araçlarından biridir. Başkalarının taleplerine veya iş yüküne ‘hayır’ diyebilmek, kişisel zamanı ve enerjiyi korur.
Dijital detoks kapsamında, özellikle yatmadan bir saat önce tüm ekranları kapatmak, beynin uyku hormonu olan melatonin salgılamasına yardımcı olabilir. Belirlenen saatlerde bildirimleri kapatmak, sürekli tetikte olma halini azaltır. Zaman yönetimi ise sadece görevleri listelemekle kalmamalıdır. Gün içinde enerjinin yüksek olduğu saatleri belirleyip en zorlu görevleri bu zamanlara yaymak, bilişsel tükenmeyi önleyebilir.
Anı Yaşamak ve Kendine Şefkat Göstermek
Yorgunluk ve tükenmişlik halinden korunmanın bir diğer yolu ise farkındalık (mindfulness) ve nefes egzersizleridir. Anı yaşamaya odaklanmak, zihnin sürekli geçmiş kaygıları veya gelecek endişeleri arasında dolaşmasını engeller. Düzenli diyafram nefesi, otonom sinir sistemini dengeleyerek dinlenme ve sindirimden sorumlu parasempatik sistemi aktive eder.
Enerjiyi tüketen değil, anlam ve amaç katan aktivitelere zaman ayırmak da büyük önem taşır. Aile, arkadaşlar ve meslektaşlarla bir araya gelmek, yalnızlık ve tükenmişlik riskini azaltan en güçlü faktörlerden biridir. Kendine karşı nazik olmak, hatalı olduğunda veya zorlandığında kendini yargılamak yerine destek olmak, mükemmeliyetçilikle mücadelede etkili bir yöntemdir. haberdepotu.com.tr olarak, bu modern çağın sessiz salgınına karşı bilinçlenmenin ve sağlıklı çözümler üretmenin önemini vurguluyoruz.
